Thương nhớ Đồng Văn*

Scroll down to content

5.jpgPhiên chợ cũ Đồng Văn đã chỉ còn là ký ức, nhường chỗ cho những hàng quán tấp nập, hiện đại, những quán café “free wifi”. Bởi lẽ vậy mà giờ đây những người trót yêu mến Đồng Văn, thương nhớ cao nguyên đá chỉ còn cách đi tìm lại cảm xúc, kỉ niệm qua từng chặng đường.

Du khách khi đến Đồng Văn thường chọn cách thuê xe máy từ thành phố Hà Giang để tự thử thách mình với những con đường đèo dốc và dừng chân chiêm ngưỡng cho thỏa thích những địa danh nổi tiếng của cao nguyên đá.

Vừa qua khỏi dốc Bắc Sum là Cổng Trời Quản Bạ, điểm khởi đầu của Con đường hạnh phúc vắt qua những dãy núi dài. Đứng từ Cổng Trời Quản Bạ có thể nhìn toàn cảnh thị trấn Tam Sơn yên bình và Núi Đôi nổi tiếng. Sau một chặng dài trên xe máy, người ta sẽ muốn tận hưởng cảm giác thư thả khi ngồi ở quán café dưới Cổng Trời nhâm nhi một ly trà nóng hổi ngắm nhìn khung cảnh đồi núi bao la. Chủ quán café là một chàng trai dân tộc Dao trẻ măng hiền lành, say sưa kể cho bạn nghe về những dự định ấp ủ làm giàu trên chính quê hương mình bằng cách trồng các loài cây dược liệu, làm homestay.34874868_195306557959429_3197747205075107840_o

Dù rất muốn ngồi mãi ở quán café lộng gió ấy thì bạn cũng phải tiếp tục lên đường. Buộc chặt balo phía sau yên xe vì phía trước bạn vẫn còn nhiều thử thách. Vừa qua khỏi rừng thông Yên Minh thơ mộng thì đã phải cẩn trọng vượt qua những khoanh dốc uốn cong của dốc Thẩm Mã, dốc Chín Khoanh. Khoảnh khắc đứng trên những đỉnh dốc xuống nhìn lại con đường đã qua, nhìn xuống thị trấn nhỏ bé phía dưới, bạn nhiều khi còn tự hỏi không biết bằng cách nào mình đã vượt qua được?

Vòng bánh xe lại lăn, lần lượt từng địa danh trôi qua: những Phố Cáo, Phó Bảng, Sủng Là bình yên những nếp nhà của người Mông, người Lô Lô… Nếu là người yêu thích những bộ phim lấy bối cảnh từ Hà Giang, bạn hẳn sẽ không thể bỏ qua địa danh Nhà của Pao gắn liền với 2 bộ phim Chuyện của PaoLặng yên dưới vực sâu. Giữa đá núi trập trùng, ngôi nhà gỗ bốn bề là bờ rào đá và những ruộng cải, vườn hồng như một nét chấm phá lãng mạn. Năm 2006, bộ phim Chuyện của Pao (chuyển thể từ truyện Tiếng đàn môi sau bờ rào đá) được quay tại Hà Giang với bối cảnh chính là ngôi nhà ở làng Lũng Cẩm, xã Sủng Là. Điều đặc biệt chính là bộ phim dựa trên câu chuyện có thật của một cô gái người Mông, phản ánh chân thật cuộc sống, nét văn hóa, tâm hồn của đồng bào người Mông. Ngôi nhà Pao hiện tại đã thay đổi nhiều so với bối cảnh trong phim, nhưng mỗi khi đến đây ấn tượng về những thước phim đẹp, tiếng đàn môi của đêm trăng sáng, hình ảnh Pao ngồi thái rau, xay bột, tựa lưng bên khung cửa lại hiện lên rõ ràng trong tâm tưởng những người yêu mến bộ phim và mảnh đất này.

12.jpg

Qua khỏi Nhà của Pao bạn sẽ không thể không ghé thăm Dinh thự nhà họVương- gắn với câu chuyện về Vương Chính Đức người duy nhất được đồng bào các dân tộc ở Hà Giang suy tôn là vua Mèo đầu thế kỷ 20. Bước vào tòa dinh thự cổ kính, ngước nhìn hàng sa mộc kiêu hãnh như 2 hàng vệ binh trước dinh và lắng nghe chính cô cháu gái đời thứ 4 của Vương Chính Đức thuyết minh tỉ mỉ đầy cảm xúc người ta mới cảm nhận hết giá trị lịch sử của địa danh này. Mái ngói âm dương, những đế cột chạm khắc bằng bạc Đông Dương, bồn tắm sữa dê làm bằng đá nguyên khối, những khoảng sân nhìn lên bầu trời xanh ngắt… tất cả đều là chứng nhân của lịch sử, đều chứa đựng những câu chuyện thâm trầm cùng thời gian.

Đến đây, trời chắc đã về chiều, Đồng Văn đã ở ngay trước mặt. Nhưng bạn cũng không muốn lỡ mất một buổi “Chiều biên giới” nơi cực Bắc tổ quốc.hinh 2.jpg

Những câu hát bồi hồi xúc động cứ thôi thúc bạn lên đây vào một buổi chiều, ngước nhìn lá cờ đỏ sao vàng tung bay trong gió, nhìn ruộng đồng bát ngát, bản làng bình yên “Chiều biên giới em ơi, có nơi nào cao hơn, như đầu sông đầu suối, như đầu mây đầu gió, như trời quê biên cương”. Bạn nhìn thấy những bạn trẻ mặc áo đỏ vui vẻ chụp hình, nhìn thấy những em bé theo người lớn kiên trì leo từng bậc thang, gặp rất nhiều bác lớn tuổi trên ngực áo nặng trĩu huân huy chương đứng lặng lẽ trang nghiêm ở cột cờ Lũng Cú, mắt rưng rưng xúc động.

Đồng Văn của hôm nay dường như chỉ còn là một điểm dừng chân trên hành trình của những người lữ khách, người ta chẳng ngóng trông điều gì, chẳng còn tìm thấy gì xưa cũ ở đây nữa. Thị trấn tấp nập hàng quán, âm thanh, ánh sáng thật khó để tìm bóng dáng của chợ phiên cũ, của những chiếc ghế dài, của những chén rượu ngô chếnh choáng, những váy áo rực rỡ sắc màu, ánh mắt mong chờ ngày chợ phiên, của những hoài niệm  đầy màu sắc, âm thanh trong trẻo một thời.

Người ta chọn ngủ lại Đồng Văn một đêm, thưởng thức món bánh cuốn trứng nổi danh đã lâu, ăn thử chiếc bánh tam giác mạch rồi sáng mai lại vội vã rời đi chinh phục con đèo nổi tiếng nhất trong tứ đại đỉnh đèo: đèo Mã Pí Lèng. Con đèo được làm nên bởi lòng cảm tử của những công nhân kiên nhẫn đu mình trên vách đá hiểm trở, dùng sức người vượt sức thiên nhiên. Ngày xưa đường chỉ rộng đủ một con ngựa đi qua thì giờ đây đã trở thành tuyến đường huyết mạch với hai làn xe kiên cố nối Đồng Văn và Mèo Vạc. Dù vậy đây vẫn là thử thách cho cả những tay lái lâu năm lẫn mới vào nghề, khi một bên là vực sâu Tu Sản hun hút, một bên là vách núi cao vời vợi, hết khúc cua này đến khúc cua khác nối tiếp nhau. Đứng từ vị trí cao nhất trên Mã Pí Lèng nhìn xuống, dòng sông Nho Quế xanh màu xanh ngọc bích đúng như chữ cụ Nguyễn Tuân năm xưa dùng để miêu tả về dòng sông Đà.20180309_110259.jpg

Từ đây, nếu đi tiếp một đoạn ngắn đến hết chân đèo rẽ về hướng Xín Cái, bạn sẽ có cơ hội được chạm tay vào nước sông Nho Quế mát lành, rồi tiếp tục ngược lên miền biên giới Thượng Phùng, Săm Pun, Sơn Vĩ hay đi tiếp về Mèo Vạc, Khâu Vai khép lại một cung đường cao nguyên đá hùng vĩ đầy cảm xúc.

Hà Giang là cao nguyên đá, nhưng lẽ dĩ nhiên, miền đất này không chỉ có đá núi xám xịt mà còn được thiên nhiên ưu ái không cả một bức tranh thay đổi suốt bốn mùa. Mùa nào cũng sẽ làm người lữ khách lưu luyến không muốn rời xa.

Hà Giang mùa nào cũng đẹp, nhưng đẹp nhất có lẽ là mùa xuân và dịp cuối thu đầu đông.

20180320_202246.jpgNgười ta truyền tai nhau rằng không thể đến Hà Giang mà quên uống rượu ngô, quên ghé thăm nhà đồng bào dân tộc và quên các mùa hoa. Người ta có thể say vì rượu ngô, nhưng cũng dễ say vì những loài hoa bừng nở trên cao nguyên đá mỗi mùa. Cứ vào cuối thu đầu đông khi những sơn gió se se lạnh bắt đầu thổi xuống, bạn bè lại gọi nhau xếp ba lô về cao nguyên đá ngắm hoa tam giác mạch. Mấy năm nay nghe đâu ở Hà Nội, ở Đà Lạt người ta cũng đã trồng được tam giác mạch, nhưng để thưởng thức hoa đúng điệu, nhất định phải lên Hà Giang. Hoa không mọc trên những cánh đồng bằng phẳng mà là trên những triền đá, những mép vực. Từ trên đá tai mèo xám xịt, nhọn hoắt, cúc dại và tam giác mạch đua nhau nở, sắc hồng rực rỡ, sắc cam cháy bỏng dưới nắng, nhỏ bé vậy, giản đơn vậy, đến cả tên gọi cũng không chút kiêu sa, vậy mà chỉ cần một bức ảnh đưa lên cũng khiến bao người chộn rộn nhớ thương, khao khát lên đường.

Còn gì bằng nếu được một lần lên Hà Giang vào mùa xuân, khi hoa đào hoa mận, hoa mơ khoa sắc giữa núi rừng, rung rinh trên những mái nhà, nhấp nhô bên rào đá, khi cô gái Mông mặc váy xòe đi chợ Tết, khi chợ phiên lung linh rực rỡ sắc màu. Phải lên vào đúng những ngày xuân chưa tan, gặp những người đàn ông say ngật ngưỡng đến mức ngủ quên bên vệ đường, khi những đứa trẻ má ửng hồng vì lạnh vui vẻ rủ nhau trèo tít cao trên những cây mận to, đi sâu vào những bản làng bình yên, ngắm nhìn và cảm nhận cuộc sống của con người vùng núi đá, chân chất mà nồng hậu, cạn cùng họ một chén rượu ngô đầy ắp ân tình giữa tiết trời rét căm.IMG_3990IMG_3975

Lên Hà Giang, nếu đã thăm thú hết các địa danh nổi tiếng hãy thử một lần vào bản, vào thăm nhà một người đồng bào, trò chuyện cùng họ. Những con người ngày ngày đeo gùi lên nương lúc nào cũng cúi gằm mặt vào đất, váo đá núi nhưng nụ cười thì lúc nào cũng thường trực trên môi, phút trước còn ngại ngùng e dè vì người lạ, phút sau câu chào hỏi đã xem nhau như người trong nhà. Những người ở cao nguyên đá, ở ngôi nhà rào bằng đá, ngày ngày cuốc từng hốc đất gieo hạt giống trên sườn núi đá, sống trên đá, chết chôn trong đá nhưng vẫn không rời đi, không bỏ cuộc. Mùa đốt nương đến, ngước lên đến mênh mông thấy khói vẫn bốc cao từ những dãy núi đá chênh vênh.20180309_100402

Lên Hà Giang, nếu đã đi nhẵn cung đường Đồng Văn, hãy thử một lần trải nghiệm cảm giác leo núi. Đỉnh Chiêu Lầu Thi ẩn hiện giữa những tầng mây, là thử thách cho những tay lái bởi chặng đường mòn off road lẫn trekking lên đỉnh. Vượt qua những thử thách khắc nghiệt, bạn sẽ được tận mắt ngắm nhìn những bức tường rêu mọc trên đá, những rừng cây tống quá sủ trăm năm, những cây chè san tuyết cổ thụ, những chiều hoàng hôn hay những sáng bình minh đẹp đến nao lòng trên đỉnh núi20180305_164622IMG_20180306_165843

Trên đỉnh Chiêu Lầu Thi, tôi gặp Pú – cậu bé người dân tộc Dao nhỏ bé còn đang đi học cấp 3. Những ngày nghỉ em giúp bác mình quản lý một homestay trên đỉnh núi phục vụ khách du lịch. Một mình Pú nấu ăn cho khách, hướng dẫn khách tham quan, nhiệt tình và lễ phép.

Lần trở lại Hà Giang này chúng tôi vẫn gặp rất nhiều khách nước ngoài, những “ông Tây”, “bà Tây” theo cách gọi của người dân ở đây. Một nhóm khách từ Malaysia tình cờ gặp và trò chuyện cùng chúng tôi nhiều lần tỏ ra rất thích Hà Giang, nhưng chúng tôi lấy làm tiếc cho họ khi người lái xe của họ là một anh thanh niên rất vui tính, rất nhiệt tình người Dao lại không biết nói tiếng Anh, không thể diễn tả hết cho họ điểm đặc biệt hay kể cho họ nghe câu chuyện về những con đèo, những bản làng họ ghé thăm.

Lẽ dĩ nhiên, chúng tôi sẽ còn quay lại Hà Giang rất nhiều lần để đi chợ tình Khâu Vai, để ngắm lúa Hoàng Su Phì chớm thu, để gặp lại Pú hay anh lái xe xem họ đã nói rành rọt tiếng Anh sẵn sàng thuyết minh cho khách du lịch bằng niềm tự hào quê hương hay chưa, để gặp lại Giàng và thăm vườn dâu, thăm homestay của cậu. Hà Giang – vẫn là một nơi tôi sẵn sàng đi lại rất nhiều lần.

*Thương nhớ Đồng Văn – nhan đề mượn từ 1 quyển sách cùng tên của Tím

 

4 Replies to “Thương nhớ Đồng Văn*”

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: